Adalet sisteminde yaşanan aksamalar Türkiye’nin en önemli sorunlarından biri. Davaların yıllarca sürmesi ve özellikle şahıslara karşı işlenen suçlarda cezaların yetersiz olması adalete güveni zedeliyor. TBMM, bu problemi asgariye indirmek amacıyla dün önemli bir adım attı. Geçen dönem yasalaşmadığı için yeniden Meclis’e sunulan Ceza Mevzuatına Uyum Tasarısı Adalet Komisyonu’nda kabul edildi. 170 kanunda değişiklik öngören ve 651 maddeden oluşan düzenleme, önemli değişiklikleri beraberinde getiriyor. TCK’ya uyum amacıyla hazırlanan tasarıya göre, örgüt faaliyeti çerçevesinde orman yakanlar, müebbet hapse çarptırılacak. Kurusıkı tabancayı öldürmeye elverişli silah haline dönüştürenler 3 yıl cezaevinde yatacak.

Tasarı özellikle sağlık alanında ağır müeyyideler öngörüyor. Uzman olmayıp da laboratuvar açanlar veya izinle açtıkları laboratuvarları uzman olmayan kişilere bırakanlara 5 bin YTL’ye kadar para cezası uygulanacak. Sahte doktor ve diş hekimlerine 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilecek. Ruhsatsız ve izinsiz sünnetçilik yapanlar da hapishanenin yolunu tutacak. Yeni düzenleme, sıhhi şartlarında hizmet vermeyen özel hastanelerin de canını yakacak. Hastadan fazla ücret alanlara 10 bin YTL, gerekli tetkiklerini yapmadan, karın, göğüs ve beyin ameliyatlarına giren doktorlara 5 bin YTL para cezası verilecek. Ülkeye kaçak ilaç sokanlar ise 5 bin güne kadar adlî para cezasına mahkûm edilecek.

Defin ruhsatı olmadan cenaze defneden mezar bekçileri veya ölü sahipleri ile izin almadan bir şehir ve kasabadan diğerine ölü nakledenlere 100 YTL idari para cezası verilecek. Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak orman yangınına yol açanlara 2 yıldan 7 yıla kadar, kasten orman yakanlara ise 10 yıldan az olmamak üzere hapis; devletin güvenliğine karşı suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde orman yakanlara da müebbet hapis cezası uygulanacak.
 
Paralı yollardan geçiş ücreti ödemeden geçen araç sahiplerine, geçiş ücretinin 10 katı kadar idari para cezası uygulanacak.
 
İzin almadan posta ve abone kutularını, bunları açacak anahtarları yapanlara, kullananlara; taşıtlara da posta aracı şeklini verenlere 250 YTL idari para cezası uygulanacak. Tehlikeli oldukları için kabulü yasak olan maddeleri postayla gönderenlere, suç oluşturmadığı takdirde 400 YTL idari para cezası uygulanacak.
 
Bir eserden kaynak göstermeksizin alıntı yapanlara (intihal), 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilecek.
 
Yasal olarak çoğaltılmış bandrollü eserlerin, yol, meydan, pazar, kaldırım, iskele ve köprü gibi yerlerde satışı yasak olacak. Sahte bandrol üretenler 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezasına çarptırılacak.
 
Şiş ve satır gibi kesici aletleri saldırı amaçlı taşıma yasak olacak. Yivli ve yivsiz silahlar ile kama, hançer, şişli baston, pala, kılıç, sivri uçlu ve oluklu bıçaklar ve benzeri aletleri saldırıda kullanmak üzere taşıyanlara 3 aya kadar hapis veya adli para cezası uygulanacak.
 
Ruhsatsız eczane açanlara 3 aydan 1 yıla kadar, diplomasız kimyagerlik veya kimya mühendisliği yapanlara 6 aydan 2 yıla kadar hapis; yetkisi olmadığı halde hemşirelik yapanlara 100 YTL idari para cezası verilecek.
 
İşçilerine öğle dinlenmesi yaptırmayan işverene 100 YTL para cezası uygulanacak.
 
Yanlış adres bildirenler hakkında 1 yıla kadar hapis uygulanacak.
 
Futbol karşılaşmalarında müşterek bahis düzenleyen, bunlara ait biletleri bilerek satan ve dağıtanlara, 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
 
Emeklilik ve istifa gibi sebeplerle görevlerinden ayrılan adli, idari ve askeri yargı hakim ve savcıları ile Anayasa Mahkemesi raportörleri, özellikle son hizmet gördükleri mahkeme veya dairede, bu görevlerinden ayrılma tarihinden itibaren 2 yıl süreyle avukatlık yapamayacak.
 
Kıyıda ve uygulama imar planı bulunan sahil şeritlerinde, duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engelleri oluşturanlara, 2 bin YTL’den 10 bin YTL’ye kadar para cezası verilecek. Kıyılardan kum, çakıl alan veya çekenlere, 3 bin YTL’den 15 bin YTL’ye kadar para cezası uygulanacak.
 
Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına sebebiyet verenler, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
 
Sürücü mesleki yeterlilik belgesi almadan, karayolu yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan işletmecilere 500 YTL, şoförlere ise 200 YTL idari para cezası verilecek.
 
Terminal ve ara durak dışında yolcu indirip-bindiren taşımacılar, 300 YTL para cezasına çarptırılacak.
 
Pitbull Terrier ve Japanese Tosa gibi tehlikeli hayvanların üretimi, sahiplendirilmesi, Türkiye’ye sokulması, satılması ve reklamının yapılması, sergilenmesi gibi suçlar karşılığında, hayvan başına 3 bin YTL idari para cezası verilecek. Hayvana çarpan ve ona zarar veren sürücü, onu en yakın veteriner hekim ya da tedavi ünitesine götürmekle yükümlü olacak. Buna aykırı davranan, 300 YTL ceza alacak.
 
İzinsiz hayvan ticareti yapanlara bin YTL; horoz ve köpek dövüşünde olduğu gibi bir hayvanı başka bir hayvanla dövüştürenlere 1500 YTL ceza kesilecek.
 
Hayvanları, hijyenik kurallara ve usulüne uygun kesmeyenlere 600 YTL; kurbanlarını sağlık şartları ve çevre temizliğine uygun olarak kesmeyenlere de 1500 YTL ceza verilecek.

Sis ve ses bombasına 1 yıl hapis

Spor karşılaşmalarının yapıldığı kapalı veya açık alanlara, her türlü silah, kesici ve delici alet, sis veya ses bombası sokanlar, 3 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılacak; ayrıca 6 aydan 1 yıla kadar karşılaşmaları seyirden men edilecek. Yasaklı olmasına rağmen spor alanına girenlere, bu kişilerin girmesine yardımcı olanlara ve önlem almayanlara 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilecek. [zaman]

Maliye’nin üzerinde çalıştığı tebliğe göre, asgari ücretle çalışan dört çocuklu bir vatandaş aylık 75 yeni lira geçim indirimi parası alacak. Çocuk sayısı 4′ü geçse bile miktar değişmeyecek. Önceki yıl asgari ücretlilere, fişlerini tam toplamaları halinde yıllık 396 YTL vergi iadesi ödeniyordu. Yeni uygulamada, alınabilecek en yüksek tutar ise aylık 87,75 yeni lira olacak. Bu miktarı, brüt maaşı 690 YTL’nin üzerinde olan evli ve yedi çocuk sahibi çalışanlar elde edebilecek. Brüt maaşı bin 500 yeni lira olan dört çocuklu birisi de yine 75 YTL alacak. Ödemeyi işveren yapacak. Asgari ücretin yılbaşında zamlanması durumunda, geçim indirimi de aynı oranda değişecek.

Vergi iadesi uygulamasına son veren ve yerine asgari geçim indirimini getiren kanun tasarısının yasalaşmasının ardından Maliye’nin konuya ilişkin tebliğ çalışması sürüyor. Yılbaşına kadar tamamlanması gereken çalışmayla düşük gelirliler kazançlı çıkacak, yüksek gelirliler ise zarar edecek. Örneğin 3-4 bin yeni lira brüt ücret alan evli ve tek çocuklu bir çalışanın aylık vergi indirimi 60 yeni lirada kalacak. Maliye Bakanlığı yetkilileri, fiş toplama derdini ortadan kaldıran yeni sistemi “Az gelişmiş ülke uygulamalarını hatırlatan yıl boyunca fiş toplayıp zarflara doldurma ve parayı daha sonra alma şeklinde işleyen sistemi sona erdirdik. Böylece başta sahte fiş olmak üzere çeşitli istismarların da önüne geçtik.” ifadeleriyle tanımlıyor. Yüksek ücret alanların mağdur edildiğine yönelik eleştirilere de katılmayan Maliye yetkilileri “Eğitim, gıda, tekstil ve sağlık kalemlerinde toplanan fişlerin toplam harcamalar içindeki payı yüzde 56 idi. Zaten diğer kalemlerdeki harcamalar vergi iadesine yansıtılmadığı için toplanması gerektiği kadar belge temin edilemiyordu. Bu nedenle aslında yüksek gelirlilerin kaybı olmayacak.” değerlendirmesinde bulunuyor.

Eşi çalışmayana yüzde 10 katkı

Asgari geçim indirimine göre, mükellefin kendisi için asgari ücretin yıllık brüt tutarının yarısı esas alınıyor. Eşi çalışmayan işçi ve memurlara, ayrıca brüt asgari ücretin yüzde 10′u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere, ilk 2 çocuğa yüzde 7,5, diğer çocuklar için yüzde 5 oranında indirim sağlanıyor. İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medeni hali ve aile durumu esas alınacak. Gelir indirimi, oranlara göre hesaplanan tutarları aşmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanacak. Boşananlar için ise indirim tutarının hesabında, nafakasını sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınacak. [zaman]

Türkiye dünya enerji politikasında büyük bir oyuncu olma yolunda hızla yürüyor. İran’la yapılan doğalgaz anlaşması ülkemizi hem üretici hem de dağıtıcı ülke konumuna götürüyor. Üstelik o alandan sağlanan doğalgaz ile Avrupa’nın da ihtiyacı sağlanacak. Bunun altyapısı hazır. Doğalgazın yanı sıra Türkiye petrol piyasasında da önemli bir oyuncu durumunda şimdi. Türk şirketi Genel Enerji’nin (bu şirket gazetemizin de bünyesinde bulunduğu Çukurova grubu bünyesindedir) Kuzey Irak’ta Taq-Taq sahasında yapmakta olduğu çalışmalar sonucunda kuyuların üretim kapasitesi daha şimdiden gündelik 100 bin varili aştı.

Görüldüğü gibi bugüne kadar enerji konusunda sadece tüketici- ithalci durumunda olan ülkemiz, kısa sürede üretici ve dünya piyasasında ciddi bir oyuncu olmaktadır.

Bu yeni gelişme Türkiye’ye süper güç olmak imkanını verebilecek potansiyele sahiptir. Eğer Türkiye bugünkü ekonomik gelişme istikrarını sürdürürse, enerji oyunculuğu rolünü de katarak kısa sürede dünyanın en güçlü ve önemli ülkelerinden birisi olabilir.

Enerji liginde dünya oyuncusu olarak ortaya çıkmak her ülkeye büyük imkanlar sağlayabilir ancak büyük problemlere de neden olabilir. Bu gerçeği de unutmamak gerekiyor. Emperyalist sistemin merkezinde yer almayıp da enerji sektöründe gücü oluşan çevre konumundaki ülkeler de güç sattığı zaman başları dertten kurtulamamıştır. Bu tarihi bir gerçektir. Enerji dalında büyük çıkarlar, büyük oyuncular var ve bunlar piyasa paylarını korumak için ellerinden gelen her şeyi yapabilirler. Kapitalizmin tarihinde büyük petrol şirketlerinin çevre ülkelerde hükümetleri değiştirme ve askeri darbelere yol açmak gibi yöntemlere başvurdukları görülmüştür.

Türkiye böylesine dış manipülasyonlara açık olacak kadar güçsüz bir muz cumhuriyeti değildir. Türkiye merkez-çevre dünya sisteminde yarı-çevre diye adlandırılabilecek ülke konumundadır. Yani çevre ülke özellikleri taşıyan ama merkezleşme yolunda yürümekte olan bir yarı-çevre ülkedir Türkiye.

Ekonomik gelişmemizi istikrarlı sürdürdürsek, enerji oyunculuğumuzdan gelecek büyük itiş ile Türkiye kısa süre sonra bir merkez ülke konumunu alabilecektir kapitalist dünya sistemi içinde.

Bu gidişatı engellemek isteyen dış güçler gayet tabii ki vardır. Enerji sektöründe güçlü oyuncu olmaya başlamamız nedeniyle, bu tür dış güçler sayısını ve çalışmalarını artıracaktır mutlaka.

Türkiye potansiyel gücünün mutlaka farkına varıp tuttuğu yoldan çıkmasına ve hatta devrilmesine yol açabilecek gelişmelere imkan vermemek için dikkatli olmalıdır.

Artık devlet içinde kısır çekişmelere ve kavgalara dur denilmeli ve iktidarıyla, askeriyle, cumhurbaşkanıyla tüm yönetenler, Türkiye için büyük düşünmeye başlamalılar. Çünkü büyümeye başlayan ülke, büyük düşünceye de ihtiyaç gösterir. Bunu yapmak yerine, türban takıldı mı takılmadı mı, içki ikram edildi mi edilmedi mi, asker törene katıldı mı katılmadı mı türünden tartışmalar Türkiye’ye yakışmıyor. Süper güç olabilecek bir ülkeye, bu tür itişmeler ayıp da kaçıyor. Türkiye artık kendi potansiyeline layık güçlü yöneticilere ve vizyona ihtiyaç duyuyor.

Şimdi yazacaklarımız kısa geçiştirilecek bir dip not düzeyine düşürülecek şeyler değil. Bunlar daha sonra uzun uzadıya mutlaka tartışılmalı diye düşünüyoruz.

Türkiye’nin yeni edinmeye başladığı güç, kuzeyimizdeki süper güç ve dev enerji oyuncusu Rusya ile ilişkilerimizi baştan aşağıya yeniden gözden geçirmemizi zorunlu hale getirmiş durumunda. Bu zorunluluğun dev petrol şirketlerinin çıkarları doğrultusunda politika belirleyebilen ABD’nin de dikkatini çektiğine eminiz.

Türkiye geleneksel müttefiklerini küstürmeden Rusya ile yeni bir politika oluşturmak zorunda. Rusya’nın tekrar süper dünya gücü olarak rol üstlenmeye başladığı bir dönemde bu daha da aciliyet kazanmış durumda. Son günlerde gelen dış haberler arasında en önemlisi Rusya’nın Antarktika üzerinde tekrar devriye uçuşlarına başlamış olmasıydı. Bu uçuşlar soğuk savaşın bitmesiyle durdurulmuştu ama şimdi yine başlatılıyor. Anlayacağınız Rusya, ABD ile tekrar bir güç dengesi oluşturmaya kalkışmış durumda. Bu soğuk savaş koşullarının ideoloji olmadan tekrar başlaması anlamına geliyor. Bu arada Rusya efsanevi KGB’yi tekrar canlandırdı da. Türkiye hemen başının üstündeki dev güce kayıtsız kalamaz. Hele enerji oyunculuğundan sonra hiç kalamaz ama ABD’den bir tür tepki geleceğini de unutmamak zorunda.

Askerler bu gerçekleri çoktan görmüş durumdalar. Unutmayın ki Milli Güvenlik Kurulu eski Genel Sekreteri Tuncer Kılınç, ulusal çıkarları gereği olarak Türkiye’nin artık NATO’dan çıkması gerektiğini ve Rusya ve İran’la yeni arayışlara yönelmeli diye bir açıklama yapmıştı.

Bir fikir egzersizi olsa bile bunun düşünülmesi bile coğrafyamızda büyük siyasi depremlerin olması ihtimaline işaret eder. Gelişmeler güzel de, dikkatli de olmalıyız bu da kesin. [*] [Serdar Turgut - Akşam]

İstanbul, geçen yılki 102. sıradaki yerinden iki sıra gerileyerek 104. sıraya düşmüş oldu.

Dünya kentlerinin değerlendirilmesi sırasında Economist araştırmacıları tarafından 5 ana kriter göz önünde tutuldu. Bu kriterlerin istikrar, sağlık hizmetleri, eğitim hizmetleri, kültür ve çevre ile altyapı olduğu bildirildi.

Bu kriterlerin sonuçlara yansıtılmasında ise farklı ağırlık puanları uygulandı. Örneğin kentlerin istikrar açısından aldıkları puan sonucu yüzde 25 oranında etkilerken, sağlık hizmetlerinin puana etkisi yüzde 20, kültür ve çevre koşullarının etkisi yüzde 25, eğitim hizmetlerinin etkisi yüzde 10 ve altyapının etkisi de yüzde 20 oldu.

Bu değerlendirmeler ışığında dünyanın en ”yaşanılası” kenti Kanada’daki Vancouver oldu. Geçen yılın da birincisi olan Vancouver’ı, yine geçen yıl da aynı sırada yer alan Avustralya’nın Melbourne kenti izledi. Söz konusu kentleri ilk iki sıraya taşıyan en belirgin özelliklerin düşük suç oranları, çok az olan istikrarsızlık ve terror tehdidi ile iyi planlanmış altyapıları olduğu belirtildi.

Üçüncü sırada, geçen yılın da üçüncüsü olan Avusturya’nın başkenti Viyana, 4. sırada geçen yıl da aynı sırada yer alan Avustralya’nın Perth kenti ve 5. sırada da Kanada’nın Toronto kenti yer aldı.

6. Sırada Avustralya’nın Adelaide kenti, 7. sırada Finlandiya’nın başkenti Helsinki, 8. sırada Kanada’nın Calgary kenti, 9. sırada Danimarka’nın başkenti Kopenhag ve 10. sırada da Cenevre yer aldı.

Japonya’nın başkenti Tokyo 15., Fransa’nın başkenti Paris 24., Hollanda’nın başkenti Amsterdam 25., İrlanda’nın başkenti Dublin 50. sırada yer alabildi. İngiltere’den sadece Manchester kenti 48. sıradan endekse girerken, başkent Londra’ya ise bu yılki sıralamada hiç yer verilmedi. Roma’nın 59. olduğu listede, Atina 61., Rusya’nın başkenti Moskova 73., Romanya’nın başkenti Bükreş ise 86. sıraya oturdu.

104. sıradaki İstanbul’un ardından 105. sırada Cidde, 110. sırada Yeni Delhi, 116. sırada Endonezya’nın başkenti Jakarta, 120. sırada İran’ın başkenti Tahran yer aldı. Listenin son ve 128. sırasında ise Zimbabwe’nin başkenti Harare yer aldı.

Buna göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) geçtiğimiz ay yüzde 0.02 artarken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yüzde 0.85 arttı. TÜFE’deki artış piyasa beklentilerini yansıtırken, ÜFE’deki artış ise beklentilerin üzerinde oldu.

Yıllık TÜFE yüzde 7.39 artarken, ÜFE ise yüzde 3.72 yükseldi. Yılın 8 ayında (Ocak-Ağustos) TÜFE yüzde 3,13, ÜFE yüzde 3,93 oranında artış gösterdi.

Danone Türkiye’den yapılan açıklamada, Romanya’da üretilen Danone Meyveli Yoğurt ürünlerinde kanserojen madde tespit edildiğine ve ürünlerin toplatıldığına dair medyada haberlerin yer aldığı belirtildi. Tüm ürünlerin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’ndan alınan üretim izni ile üretildiği belirtilen açıklamada, ürünlerin kalite kontrol ve üretimin her aşamasında pek çok analize tabi tutulduduğunu ve sonra Kalite Güvence Departmanı’nın onayı ile satışa sunulduğu açıklandı. Açıklamada “Avrupa’da Gıda Güvenliği ile ilgili yetkili kurumlar, Hindistan’dan gelen bir kısım guar gum hammaddesine dioksin bulaşması olayı ile ilgili araştırmalarını halen devam ettirmektedir. Bu çerçevede Danone Romanya ve ilgili resmi kuruluşların görüşmeleri neticesinde tedbir olarak, belirli bir grup ürünün, ilave analizler sonuçlanıncaya kadar satışının askıya alınmasına karar verilmiştir. Ancak Danone Romanya tarafından yapılan ilk analiz sonuçlarında herhangi sorun tespit edilmemiştir.” denildi.

Danone Türkiye, bir süre önce Romanya’da üretilen Danone meyveli yoğurt ürünlerinin toplatıldığına ilişkin haberlere sert tepki göstermiş, iddiaları savcılığa kadar taşımıştı. Danone Türkiye Genel Müdürü Serpil Timuray haberlere karşılık yaptığı açıklamada internette bir firmaya karşı yürütülen, belki de en büyük yalan ve iftira kampanyasıyla karşı karşıya geldiklerini söylemişti. Timuray, ‘Danone Türkiye olarak, internette bir firmaya karşı yürütülen tarihimizin belki de en büyük yalan ve iftira kampanyası ile karşı karşıya geldik. Türkiye’nin dört bir yanında ürünlerimizi tüketen milyonlarca anneyi üzüntüye ve endişeye sevk eden bu asılsız, dayanaksız yalan ve karalamaya karşı, bugüne kadar ciddi bir hukuk mücadelesi verdik’ şeklinde açıklama yapmıştı.

Sağlık müfettişlerinin bir ihbar üzerine bazı marketlerde yaptıkları denetimler sonucu Danone Romania’ya yoğurtlar laboratuvarlarda incelemeye alındı. İnceleme sonucunda vişneli ve karışık meyveli yoğurtlarda kansorejene neden olan zehirli madde tespit edildi. Bunun üzerine bu yoğurtların satışı durduruldu.

Açıklamada, bu yoğurtlarda ek madde olarak Hint fasulyesinden elde edilen ‘Guar sakızı’nın kullanıldığı belirtildi. Şirket yetkilileri ise adı geçen ürünleri piyasadan çektiğini açıklamakla yetindi.

Gerçeği söyleyip problem olmak…

Türkiye; Köşk’e, yeni hükümete, Sezer’in veda turlarına odaklanmışken… Gül’e Köşk’ü devretmeye gün sayan ve bunu sessizlik içinde, sade bir törenle yapmak istediği konuşulurken… Aynı Sezer Ankara’da konvoyuyla seyir halindeyken keskin gözlerine aniden takılan “yürüyen Çölaşan”a nezaket gösterip geçmiş olsun derken… Bekir Coşkun meslekte ikinci baharını yaşarken… Modacılar Hayrunnisa Gül’ün türbanını kendilerine dert edinip piyasa yaparken…Trafikte her gün onlarca insanımız ölürken… Güneydoğu’dan yine şehit cenazeleri, gencecik bedenler tabutla evlerine gönderilirken…

Tam bu yoğunlukta, zor zamanda gündemin merkezine düştü TTK Başkanı Yusuf Halaçoğlu. Kayseri’de yaptığı bir konuşma, Aleviler, Kürtler, Ermeniler, dönmeler ve listeler üzerinden tartışıldı. Öyle hararetle tartışıldı ki Halaçoğlu’nun ne dediği pek anlaşılmadı.

Zor bir durum, konuşsa da problem, sussa da. Bir tercih zamanı; sonuç problemse, gerçekleri söyleyerek mi, susarak mı problem olmak istersiniz?

Ya da gerçeği saklayıp mı problem olmak, gerçeği söyleyip mi problem olmak?

Yoğun gündem arasında gündeme geldiniz, “Elimde dönmelerin listesi var” dediniz, ırkçı mısınız, bölücü müsünüz, ne yapmak istiyorsunuz?

Kayseri’de düzenlenen “Türk Tarihinde Avşarlar” konulu sempozyumda bir sunum yaptım. Dedim ki, Osmanlı arşivlerine göre Türkiye’de 41297 aşiret tespit ettim, içlerinde 4455 adet Avşar aşireti vardı.

Bunlarda sorun yok, sorun Alevi, Kürt ve Ermenilerle ilgili sözlerinizden çıktı.

Dadaloğlu Şenlikleri’nde dedim ki; Araştırmamızda bugün kendini Kürt olarak bilen bazı aşiretler aslında Türkmen olarak görünüyor… “Kürt yok, Kürtlerin hepsi Türkmen” demedim.

Medya öyle algıladı…

Dinleyenler öyle algılamadı, gazetelere “Kürt yok” dediğim şeklinde yansıdı. Bir diğer konu da “Bazı Ermeni aşiretleri ve bazı Ermeniler kendilerini Kürt Alevi olarak gösterdiler” dediğim husustur. Bu da “Aleviler Ermeni dönmesi” dediğim şeklinde kasten çarpıtıldı.

DİASPORA BİZİ YIKMAK İSTİYOR

Bilimsel bir toplantı niye bu kadar saptırılsın ve bu kadar yanlış anlaşılsın ki?

Büyük bir rahatsızlık var. Çünkü TTK Ermeni diasporasına, onların iddialarına karşı bir kale. Onlara belgelerle cevap verdiğimiz gibi diasporanın söylemini tekrar eden Türkiye’dekileri de susturduk… Şimdi bana vurmak isteyenler, vaktinde “Ermeni soykırımı vardır” diyenlerdir.

Ermeni kimliğini gizleme, kendini Kürt olarak göstermenin arkasında güvenlik kaygısı mı vardı?

Evet. Tehcirden kurtulmak için kendisini Kürt ve Müslüman olarak göstermek isteyenler de vardı. Osmanlı “Müslüman olduk” diyenleri de nakletti, “Biz Kürtüz” diyen aşiretleri ise nakletmedi. İçlerinde Alevi gibi gösteren bir grup da vardı ve bunlar asıllarını unutmuş değillerdi.

Aleviler de bu sözlerinizden çok rahatsız oldular.

Alevilerle ilgili kötü bir şey söylemedim. Neden rahatsız oldular, çünkü gazeteler, bütün Alevi Kürtlerin Ermeni olduğunu söylediğimi yazdı. Böyle bir şey söylemedim.

Ne zamandır bu konu üzerine çalışıyorsunuz?

Yaklaşık on yıldır devam ediyor.

Etnik yapı olarak karşınıza nasıl bir fotoğraf çıktı?

Ben etnik yapı, soy sop araştırmadım. Doktora tezim Osmanlı’nın iskan siyaseti ve aşiretlerin yerleştirilmesiydi. 1989 yılında Avrupa’da “Türkiye Cumhuriyetinde Etnik Gruplar” başlığında bir çalışma yapıldı ve yayınlandı. Kitapta köy köy listeler vardı. Ardından bir de atlas yayınladılar ve bu verileri de harita üzerinde gösterdiler. Bizim bunların doğru olup olmadığını araştırmamız gerekmez mi?

Tarihte kalmış bir konunun bugüne bakan yüzü mü araştırmanız, bu güne ne söylüyor?

İnsanlar arasında ayrım yapmak ya da onları deşifre etmek gibi bir amacım yok. Bu çalışmayı şunun için yaptım: Biz Ermenilerle ilgili araştırmalarda geç kaldık. Ermeni diasporası soykırım diye bir iddia ortaya attı ve bütün parlamentolar birer birer kabul etmeye başladılar. Diyorlar ki 1915′de 1,5 milyon Ermeni öldü. Biz şimdi 1915′ten önceki Ermenileri araştırmak zorunda değil miyiz? 1915 tarihinden önceki nüfuslarını ortaya çıkarmamız gerekmez mi?

Diasporanın soykırım iddialarına karşı nasıl bir cevap çıkardınız?

Rakamsal olarak şunu ortaya koyduk; 1 milyon 300 bin Ermeni yaşıyordu 1921′de. Ermeniler Anadolu’da yaşıyorlardı, nereye gittiler sorusu hep soruldu. Yabancı arşivler dahil birçok yerde Ermenilerin nereye gittiklerini araştırdım. Amerika’ya gidenlerin kayıtlarını buldum, Fransa’ya, Kafkasya’ya, Avusturya’ya, Brezilya’ya gidenler olmuş. Bu bilgileri topladım, Türkiye’de yaşayanları aldım. 1921′de Milletler Cemiyeti için yapılmış araştırmaları buldum. Orada 1921′de ne kadar Ermeni’nin yaşadığı belirlenmişti ve ayrıca Müslüman olmuş Ermenilerle ilgili rakamlar da verilmişti. Bunlar kayıt altında alınmış rakamlardı, benim sözünü ettiklerim ise tam kayıt altına girmeyenlerdi. Ermeni Milli Delegasyonu Başkanı Thomas Mıgırdiçyan, (Amerika’nın Diyarbakır konsolosuydu) onların raporlarında hangi ad altında kendini Kürt aşireti olarak ortaya koymuşsa öylece yazılmıştı. Ayrıca David Megi’nin Osmanlı’da Kürtler araştırmasında da önemli bilgiler vardı.
Kürtler PKK ile özdeşleştirilmek isteniyor
Ermeni evlatlıklar, Kripto Hıristiyanlar üzerine çok konuşuldu. Hatta gizli Ermenilerin PKK’nın destekçisi olduğu söylendi.

Kendilerini Kürt Alevi gösteren bazı Ermeniler var, bu gibi kişiler PKK ve TİKKO’nun içinde de var. Dolayısıyla PKK ve TİKKO’yu sadece bir Kürt hareketi, Kürt sorunu olarak görmemek lazım. Böyle söylediğim halde gazeteler “Terör örgütü PKK ve TİKKO Ermeni kökenli kişilerden oluşuyor” şeklinde yazdı. Irkçılık, bölücülük yapmadım, aksine Kürt vatandaşlarımızın bunlarla birlikte olmadığını gösteren bir cümle söyledim.

Sağladığınız veriler DTP’ye karşı da kullanılacak bir argüman olarak yorumlandı, DTP’yi suçlamak ya da PKK ile “gönül ilişkisini” koparmaya teşvik etmek için…

Hayır hiç alakası yok. Benim kastettiğim Türk-Kürt çatışması çıkarılmaya çalışılıyor. Kürt kardeşlerimiz PKK’yla özdeşleştirilmesin.

Öcalan’ın Ermeni olduğu iddia edilmişti. Bu belgelense Kürt hareketini nasıl etkiler?

Birtakım aldatılmış, ona destek veren insanlarımız muhtemelen destek vermeyecektir.

Böyle bir bilgi belge var mı eliniz de?

Olsaydı kamuoyuna açıklamazdım ama bilgi verirdim.

Önümüzdeki dönemde yürürlüğe konacak bir politikanın “meşruiyetini sağlama hazırlığı” içinde olduğunuz yorumları da yapıldı…

Konuşmalarımı böyle yorumlayanlar fantastik bir roman yazıyorlar…

YABANCILAR ETNİK UNSURLARI KAŞIYORLAR

Türkiye’nin etnik yapısı üzerine yabancıların yoğun çalışmaları var.

Bizden daha iyi çalışıyorlar diyebilirim. Bu konuda Türkiye’de çok araştırma yapılıyor.

Nedir bu ilginin sebepleri?

Türkiye Cumhuriyeti’nde etnik grupların neden yayınlandığını, bunun bir harita üzerinde niçin detaylandırıldığını iyi değerlendirmek lazım. O çalışmalar, bilimsellikten uzak etnik tasniflerle Türkiye’de zihinleri bulandırıp kargaşa hedefleniyor. Sevr’i uygulayamadılar. Türkiye hâlâ büyük ve dışardan yıkmaları mümkün değil. Yugoslavya’yı nasıl parçaladılar, Sovyetler nasıl çöktü, Irak ne hale geldi? Aynı oyun Türkiye’de de oynanıyor. İnsanları birbirine düşürmek çok zor değil. Hem dinî hem ırkî olarak düşürebilirsiniz. Ülkeler bunu kendi çıkarları için yapabilir, önemli olan bizim ne tedbir aldığımızdır. Kendi aramızda tartışmazsak sorunları çözemeyiz.

BÜYÜK TEPKİ İÇERİDEN GELİYOR

Bu “içten çökertme planı” devam ediyor mu?

Kargaşa ortamına doğru sürüklüyor Türkiye’yi. Bu tezleri çürütmek, bu alanları dış kışkırtmalara kapatmak lazım. İlginç ki en sert tepki bize içeriden geliyor. Türk-Kürt çatışmasının suni bir çatışma olduğunu, birtakım güçlerin Alevi-Sünni çatışması da çıkarmaya çalıştığını, buna karşın birlik ve beraberlik içinde olmamız gerektiğini hep söyledim. Biz bir imparatorluk bakiyesiyiz. Çöküşle birlikte içe doğru bir nüfus akımı olmuş. Türkiye’nin yüzde kırkı buralardan gelen nüfustur. 1920′lerde 13,5 milyonduk. Gelenlerin büyük bölümü Türk’tür, ama içlerinde Boşnak, Arnavut, Dağıstanlı vardır, hatta Müslüman olan Gürcüler vardır. Müslüman oldukları ve bu toprakları benimsedikleri için gelmişler. Bunları mozaik olarak görmemek gerekir, siyasetçilerin de buna dikkat edip bunları vatandaş olarak görmeleri gerekir.

Devletin bu konuda oturmuş bir politikası var mı?

Ben konuda çok fazla görüşmedim, ne yapmak istiyor devlet çok bilmiyorum.

14 yıldır görevdesiniz, devlet bu konularda sizden brifing istedi mi?

Sadece Ermeni konusunda bakanlar kurulunda ve Meclis’te konuşma yaptım…

Çalışmalarınızda nüfus kütükleriyle oynandığına dair bir bilgiye ulaştınız mı?

Onlara hiç girmedim. Beni ırkçılıkla suçlayanlar, kişilerin soyunu mu çıkarıyor diyorlar. Benim hedefim ne kadar Ermeni’nin ölmediğini ortaya çıkarmaktı.

Biz devletin ideolojik aygıtı değiliz
Türk Tarih Kurum devletin ideolojik aygıtı mı? Eğer öyle olsaydı bunları konuşmazdım. Ben bilim adına konuşuyorum, siyaset üstü bir insanım burada.

Hükümetten tepki geldi mi, istifanız istendi mi?

Hayır herhangi bir tepki gelmedi, istifam da söz konusu değil. Bunun için benim gerçekten bilimselliğin dışına çıkmam gerekir ki, ben arşiv belgeleriyle konuşuyorum.

Türklerden oluşan bir Türkiye, yeni bir ulus hayali şeklinde algılandınız…

Bu cümlelerden o sonuç hiç çıkar mı..

Siz devletin ideolojik beyninin içini mi deşifre ettiniz, tartışmamız gereken başka bir gerçeği mi ortaya koydunuz?

Biricisini hiç kabul etmiyorum. Bilim adamları ulaştıkları her şeyi yayınlıyorlar, fakat bizde okuma alışkanlığı yok.

Çalışmayı ne zaman yayınlayacaksınız?

Yıl sonuna kadar bitirmeyi planlıyorum. Söylediğiniz ikinci konusunda haklısınız, herkesin bildiğini ama bir türlü dile getiremediklerini yüksek sesle söyleyemediklerini ben söyledim. Bunun söylenmesi, tartışılıp çözümlenmesi gerekiyordu. Başkası gelip çözmez bizim sorunumuzu. Türk aşiretlerinden Kürtleşenler var, Kürt aşiretlerinden Türkleşenler var… Kız alıp vermişiz, bin yıldır beraber yaşıyoruz ve iç içe girmiş durumdayız. Geldiğimiz noktada yok birbirimizden farkımız. Biz bin yıl birlikte yaşadık birbirimizi kestik mi, Türklerin Türkleri kestiği kadar yoktur böyle bir şey. İşte Atatürk’ün sözü; Tarih ihtiyatsızlar için merhametsizdir. İhtiyat, konuşarak, araştırarak, bilerek sağlanır. Bu tartışmalarda gördüm ki biz henüz kendimizi tartışacak olgunlukta değiliz.

Elimde güncel bir liste yok
Yanlış anlaşıldım, konuşmalarım çarpıtıldı deseniz de elimde dönmelerin listesi var dediğinizde, sokaktaki insanın kafası iyice karışıyor. İnsanlar “bildiğim Ermeni Ermeni değilmiş, Kürt Kürt değilmiş, Alevi Alevi değilmiş” demeye başlarsa…

İşte onun için bulanıklıkları ortadan kaldıracak bir çözüm bulmak gerekmez mi?

Bir çözüm cümlesi söyleyin…

İnsanların kimliğini öğrenme hakkına sahip olduğunu düşünüyorum. Ermeni Alevi’yse öyleyim desin, Hıristiyan’sa onu söylesin, niye gizlesin kendini. Bu eziyet değil mi insanlara.

Gerçek kimliklerini ortaya koyduklarında, birtakım imkanlardan, makamlardan, görevlerden düşmezler mi, mahrumiyet olmaz mı?

O zaman açıklamasın kimliğini… Bakın ben elimdeki listeyi açıklama taraftarı hiç olmadım. Zaten yaptığım güncel bir araştırma değildi. 1921 öncesi Ermenilerle ilgili yaptığım araştırmada şu bölge şu kadar kişi dedim mi, aşiret adlarını bile verme-dim. Niye açıklamıyorsun diyorlar. Niye açıklayayım ki, insanları niye rahatsız edeyim ki…

“Elimde dönmelerin listesi var” dediniz. Nedir bu listenin özelliği?

“Yüz bin dönmenin listesi” dediler ki ben hiç rakam vermedim.

Listedeki veriler sizi ürkütüyor mu?

Hayır.

Listeyi yayınlasanız, yer yerinden oynayacak, kimin ne olduğu ortaya çıkacak gibi algılandı…

Hayır hiç alakası yok, bunlar 1915′lere 1920′lere ait bilgiler.

Devlete sızmış bir azınlık olgusunun varlığına dair bir kaygı taşıyor musunuz?

Hayır öyle bir araştırmam da endişem de olmadı. O benim alanım değil, onu Türkiye’nin güvenlik stratejilerini çizenler yapar. Bu liste 1915′de tehcire gitmeyip orada kalan Ermenileri içeriyor.

Bu günü hiç mi ilgilendirmiyor?

Ülkemin insanlarını niye huzursuz edeyim ki!

Listenin açıklanması ne gibi huzursuzluk oluşturur?

Onun tahlilini yapma gereği duymuyorum. İnsanlar kendi kimliklerini açıklama gereği duyuyorlarsa açıklasınlar.

Devletin elinde bu tür başka çalışmalar, listeler var m?

Bilemem ben devletle birlikte çalışmıyorum.

Devlet etnik açıdan bakar mı kendi toplumuna?

Bilemem ama demokratik bir sistemde yaşıyorsak bakmaması gerekir.

KİMSENİN SOYUNU ARAŞTIRMADIM

Yalçın Küçük’ün çalışmalarını nasıl buluyorsunuz?

Ona girmeyeyim, ben soy-sop, kütük üzerine bir şey yapmıyorum.

Devletteki birçok insana dair de “dönme” iddiaları ortaya atılıyor…

Ben Osmanlı tarihçisiyim, Osmanlı’da devşirmeler var. Bir Sokulu Mehmet Paşa’nın yaptığını hangi Türk yaptı. Önemli olan ne hissettiğinizdir, ne yaptığınızdır.

Bir insanın kökeninin Türkmen, Ermeni, Kürt ya da kripto olması önemli mi?

Ben sadece kriptolara karşı çıkıyorum, onun dışında herkes kendi kimlikleriyle yaşasın, niye saklıyorlar ki.

Bugün kripto, yani gizli Hıristiyanlar, gizli Ermeniler yaygın mı?

Çok fazla değil. [MEHMET GÜNDEM - Yenişafak]

Gelir, eğitim, beslenme kalitesi, seçim özgürlüğü, cinsiyet eşitliği gibi kriterlerle belirlenen mutluluk endeksinde Türkler 10 puan üzerinden 5.2 puan aldı. Dünyanın en mutlu insanlarının yaşadığı ülke 10 üzerinden 8.2 puanla Danimarka olurken Zimbabve, Tanzanya gibi fakir ülkeler son sıralarda yer aldı. ABD 17, Yunanistan 42, Ermenistan ise 91’inci sıraya yerleşti.

Tarihçilerden destek: Amerikan Ulusal Arşivi, Prof. Dr. Halaçoğlu’nu doğruluyor

İnönü Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. Cöhce, Halaçoğlu’nun “100 bin mühtedi (dönme) Ermeni var” bilgisini Amerikan Ulusal Arşivi’nin de doğruladığını söylerken, Gazi Üniversitesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Kazım Yaşar Kopraman ise “O, belgesiz konuşmaz” dedi.

Kayseri’de katıldığı bir sempozyumda yaptığı konuşmayla tartışmaların odağına yerleşen TTK Başkanı’nın açıklamalarını değerlendiren Prof. Dr. Salim Cöhce, Halaçoğlu’nun söylediklerinin tamamen doğru olduğunu kaydetti. Halaçoğlu’nun söyledikleri yeni olmadığını da belirten Prof. Dr. Cöhce, “Bu işle uğraşan tarihçilerin bildiği konulardır. TTK Başkanı bunu dillendirmek suretiyle gündeme taşıyarak büyük bir görevi yerine getirdi. Bizim açımızdan da bu işlerin yolu açılmış oldu.” dedi. Cöhce, Amerikan Ulusal Arşivi’nde yer alan bir belgede de, Ermenilerin dünyadaki sayısı 817 bin olarak verildiğini belirtirken “Bu sayıda Milletler Cemiyeti verilerine göre, İslam’a geçmeye zorlanan 95 bin Ermeni’nin yer almadığı ifade edilmekte. Bu durumda, 100 bin mühtedi rakamı gerçeğe yakın.” diye konuştu. Ayrıca bugün kendini Arap ve Kürt aşireti zanneden aşiretlerin büyük bir kısmının da Türk aşireti olduğunu söyleyen Cöhce, “Örneğin Malatya yöresinde Kürtçe konuşan Boranlılar, Karahanlılara bağlı büyük bir Türkmen grubudur.” diye konuştu.

Gazi Üniversitesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Kazım Yaşar Kopraman, Halaçoğlu’nun tartışmaya neden olan sözleriyle ilgili ‘O belgesiz konuşmaz’ dedi. Kopraman, Halaçoğlu’nun Osmanlı’daki aşiretlerle konusundaki en önemli uzmanların başında geldiğine dikkat çekti. Halaçoğlu’nun ifadelerinin daha önce yabancı bilim adamlarınca da yazıldığını anlatan Kopraman, “Bunu, Türklük, Kürtlük, Alevilik değil tarihî bir mesele olarak ele almak lazım. Bazı çevreler meseleye yanlış yaklaşıyorlar. İnsanımız okumadığı için, sanki ilk defa duyuyor gibi linç etmeye kalkıyor.” dedi.

‘TTK Başkanı birilerinin nasırına bastı’

Türk Eğitim-Sen Kayseri 2. No’lu Şube Başkanı Ali İhsan Öztürk, bizzat dinlediği Türk Tarih Kurumu (TTK) Başkanı Yusuf Halaçoğlu’nun konuşmasında yadırganacak bir tarafın bulunmadığını söyledi. Öztürk, “Halaçoğlu, ne Alevileri ne de Kürtleri aşağılayan bir tek cümle kullanmadı. Tepkiler anlamsız. Halaçoğlu, memleketi bölüp parçalayanların nasırına basmış olmalı ki bu kadar gürültü kopartılıyor. Eğer bu görüşlere katılmıyorsanız siz de belgelerinizi sunar, bu görüşü çürütürsünüz.” diye konuştu. Türk Eğitim-Sen İstanbul Bölge Başkanı Yard. Doç. Dr. Hanefi Bostan, TTK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu’nun sözlerinin çarpıtılarak, linç edilmek istendiğini söyledi. Bostan, ‘derin alınganlık gösteren kampanya sahiplerini kınadıklarını’ bildirdi. [ZAMAN]